Credit: Wilke Meijer. Copyright: Hubrecht Instituut 9 december 2025 ERC Consolidator Grant voor Ina Sonnen Terug naar nieuws Groepsleider Ina Sonnen ontvangt een Consolidator Grant van de European Research Council (ERC). Met de beurs van 2,125 miljoen euro kan zij haar onderzoekgroep versterken en haar onderzoek naar de signaaldynamiek van cellen naar een hoger niveau tillen. Voor het goed functioneren van meercellige organismen is communicatie tussen cellen essentieel. Cellen communiceren via signaalroutes: ketens van chemische reacties tussen moleculen binnen en buiten de cellen. Een fundamentele vraag is hoe cellen robuust en nauwkeurig kunnen communiceren, ondanks de ruis die in biochemische reacties in alle cellen aanwezig is. Signalen in cellen staan niet simpelweg aan of uit, maar kunnen van sterkte veranderen over de tijd. Dit wordt signaaldynamiek genoemd. In verschillende signaalroutes ziet deze dynamiek eruit als golven: oscillaties. Hoe biologische informatie in meercellige organismen precies in deze oscillaties wordt gecodeerd, is nog grotendeels onbekend. Oscillaties ontcijferen Met de ERC-beurs hoopt Sonnen enkele van de onderliggende universele principes te ontdekken. “Deze beurs is een erkenning voor alles wat we tot nu toe hebben bereikt en wat we in de toekomst van plan zijn te doen,” zegt Sonnen. Samen met de tenure die ze dit jaar heeft gekregen, geeft dit haar lab de stabiliteit en het vooruitzicht om door te gaan en hun onderzoek naar een hoger niveau te tillen. Microscopische afbeelding van de staart van een muizenembryo, met de vorming van somieten (geel) en het ongesegmenteerde deel (roze). Credit: Wilke Meijer, copyright: Hubrecht Instituut. Het Sonnen-lab gaat cellulaire signalen in verschillende contexten bestuderen: van embryonale ontwikkeling tot volwassen weefsels. “In gewervelde embryo’s richten we ons op de vorming van somieten – weefselblokken waaruit wervels, spieren en andere weefsels ontstaan,” aldus Sonnen. “En als voorbeeld van een volwassen weefsel gaan we de dunne darm onderzoeken.” Haar groep zal weefsels van muizen en mensen vergelijken om een algemeen principe te ontdekken dat van toepassing is op verschillende meercellige gewervelde organismen. “Ik kijk ernaar uit om beter te begrijpen hoe het reguleren van celtypen door oscillaties precies werkt,” zegt ze. Technische vooruitgang Om dit te kunnen bestuderen, moeten nieuwe methoden worden ontwikkeld. Sonnen zal verschillende technieken combineren, zoals microfluidics-based entrainment, proteomics en inverted light sheet microscopie. Hiermee wil ze de informatieoverdracht in weefsels tot op het niveau van individuele cellen meten. “Met microfluidics-based entrainment kun je de signaaldynamiek in een weefsel subtiel beïnvloeden door het weefsel op een chip te laden en vloeistoffen met specifieke moleculen erlangs te laten stromen,” legt Sonnen uit. Om het effect hiervan op signaalroutes in individuele cellen te zien, zal ze eiwitniveaus bepalen met proteomics en de cellen bekijken met microscopietechnieken. Krachten bundelen Sonnen zal samenwerken met experts in Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, die gespecialiseerd zijn in informatietheorie, dynamische systeemanalyse en massaspectrometrie. Het Sonnen-lab zal de ontwikkelde technieken ook beschikbaar maken voor andere onderzoekers wereldwijd. Naast wetenschappers die geïnteresseerd zijn in de basisprincipes van celsignalering, kan dit ook interessant zijn voor kankeronderzoekers, aangezien ontregelde celsignalering kanker kan veroorzaken. Over de ERC Consolidator Grant De Consolidator Grant is een persoonsgebonden beurs die door de European Research Council (ERC) wordt toegekend aan wetenschappers die hun eigen onderzoeksgroep willen beginnen of versterken. Onderzoekers met 7 tot 12 jaar ervaring sinds het afronden van hun PhD kunnen de beurs aanvragen. Om in aanmerking te komen, moeten wetenschappers een veelbelovende wetenschappelijke trackrecord hebben en een uitstekend onderzoeksvoorstel indienen. Dit jaar werden Consolidator Grants toegekend aan 349 onderzoekers, werkzaam in uiteenlopende onderzoeksgebieden in 25 verschillende landen. Ina Sonnen is groepsleider bij het Hubrecht Instituut.
