"Zieke Zebravis helpt vaatpatient”
Bloedvat verbindt ziekenhuis met laboratorium

Onderzoeker: prof. dr. Frans Moll

Prof. dr. Frans Moll: “Ik behandel patiënten met vaatziekten in het UMC Utrecht. Vaatziekten zijn er in allerlei soorten en maten. Ik hou me vooral bezig met vaten die (bijna) verstopt zijn of zo zwak zijn geworden dat ze kunnen knappen. Over de oorzaken van beide vaatziekten –medici spreken van atherosclerose en een aneurysma- tasten we in veel opzichten nog in het duister. Om onze kennis te vergroten hebben we een biobank aangelegd; een vriezer met honderden stukjes bloedvat van patiënten die door ons geopereerd zijn en van wie we de vaatproblemen nauwkeurig in kaart hebben gebracht.

Naast dit patiëntenmateriaal hopen we- binnenkort ook zebravissen te vinden met dergelijke vaatproblemen. Dat doen we door allerlei genen uit te schakelen en te zien of dat bijvoorbeeld leidt tot een aneurysma, tot een ballonvormige uitstulping in de bloedvaten. Door het combineren van de kennis die we uit biobank en diermodel halen, willen we de fundamentele mechanismen van deze vaatziekten achterhalen. Met die kennis kunnen we vaatpatiënten beter helpen en is misschien zelfs preventie mogelijk”.

“Vaatchirurgen verwijderen slib uit verstopte bloedvaten en leggen nieuwe verbindingen en omleidingen aan”, zegt Frans Moll, hoogleraar vaatchirurgie aan het UMC Utrecht. “Dat is prachtig, want daarmee redden we mensenlevens. Maar aan de andere kant is het natuurlijk symptoombestrijding, want de oorzaken van de vaatproblemen pak je niet aan. Als ‘loodgieter’ van de menselijke bloedvaten probeer ik meer te doen dan alleen de buizen te repareren. Ik wil ook graag de eigenschappen en de kwaliteiten van die buizen kennen, ik wil weten door welke onzichtbare processen vaten dichtslibben of hun rek verliezen en uitlubberen.”

Het onderzoek richt zich vooral op de verstoorde stofwisseling tussen de binnen- en buitenwand van het bloedvat, omdat die verstoring ten grondslag ligt aan het dichtslibben van het vat. Voor het fundamentele onderzoek in het Hubrecht Instituut worden zebravisjes gebruikt. Door in die visjes allerlei verschillende genen uit te schakelen en te kijken wat voor effect dat heeft, hopen de onderzoekers een ‘aneurysma-zebravis’ te ontdekken. In zo’n geval kunnen de onderzoekers de vaatbobbel in het visje koppelen aan een bepaald gen en het bijhorende eiwit.


Wilt u meer weten over dit onderzoek, klikt u dan hier . U wordt dan doorverwezen naar een pagina waar uitgebreid tekst en uitleg wordt gegeven.